Tunisassiassat aalajangiisuupput – Ilulissani aalisakkerivik politikkikkut matuniarsarineqarnera unitsilli
Aasianni aalisakkerivimmi ingerlatsinerlunneq Ilulissanit annaanneqassanngilaq
Allattoq: Lars Erik Gabrielsen (S), Avannaata Kommuniani borgmesteri
Ilungersunartuuvoq Polar Seafoodip Aasianni fabrikiani suliffiit 115-it ulorianartorsiortinneqarmata, soorlu tamanna ersertoq. Ilungersunarneruvorli sulifiutilinnit namminersortunit pigineqartup Polar Seafoodip nammineq aaqqissuussaanermigut niuernikkullu unammilligassaqarnini pissutigalugu aalisakkerivimmik tassanngaannaq matusisariaqalernini politikkikkut akisussaaffinngortinniarmagu. Peqatigitillugulu Sermitsiamilu allaaserineqartutut, aalisakkeriviup Ilulissani ingerlalluartup, pisortanillu pigineqartup matuneqarnissaa aaqqiissutaasinnaasoq.
Ilulissani aalisakkerivik Royal Greenlandimit pigineqarpoq, taamaalillunilu pisortanit pigineqarluni. Raajaleriffik pitsaasumik naammassisaqarfiulluartumillu ingerlanneqarpoq tunisassiassanik patajaatsunik tunngveqarluni. Pissutaasoq tupinnanngilaq. Ilulissat illoqarfiuvoq ukiuni qulikkaani arlalippassuarni aalisartoqarfiusoq, aalisartut angerlarsimaffigalugu nunaqavissut kilisaatinik mikinerusunik atortulerlutik aalisarnerminni aallaavigisaat. Raajaleriffik raajanik patajaatsumik tulaassuivigiuarpaat, politikkikkut aalajangiinerit tunngaviginagit, kisianni tunisassiassat pinngortitami tulaassorneqartut tamaaniimmata.
Inuussutissarsiornermi ingerlatsineq aalajangiisuuvoq
Aalisartut tamakku Aasiannut tulaassuinissaminnut aamma periarfissaqarput. Taamaaliunngillalli. Politikki tunngaviginagu, kisianni aalisariutitik, kiffartuussineq, sannaviit inuussutissarsiornermilu attaveqaatit Ilulissani inissisimammata. Inuussutissarsiornermik ingerlatsinermi tamakku aalajangerneqarput – politikkikkut kissaatit tunngaviginagit.
Royal Greenlandip Ilulissani raajaleriffini matussappagu, taava tunisassiassat tammarnavianngillat. Najukkami aalisartut oqariartuuteqareerput, taava raajaleriffimmik nutaamik namminneerlutik pilersitsissallutik. Inernera taamaaginnassaaq. Raajat Ilulissanut tulaassorneqaannassapput. Taamaaliluni Aasiaat tulaassuisussanik ajornartorsiuteqaannassaaq, politikkikkut akuliuttoqaraluarpalluunniit.
Isumaqaraanni politikkikkut Ilulissat sanngiillisinneratigut Aasianni aalisakkerivik pilerinartunngortinneqarsinnaasoq, tamanna sianiilliornerullunilu akisussaaffeqanngittuliorneruvoq.
Oqaluttuarisaaneq aallaavigalugu Ilulissat illoqarfiuinnanngilaq aalisartoqarfissuaq. Inuussutissarsiornikkut ingerlatsineq ukiut qulikkaartut ingerlaneranni aalisarnermut tulluarsarsimavoq. Tamaani siumorneqarsinnaapput kilisaatinik pisariaqartumik sullissisinnaasut, atortussanik kiffartuussinernillu immikkut ittunik nioqquteqarsinnaasut inuussutissarsiornermillu ingerlatsisut sullarissut. Aalisarnermut atortunik saqqummersitsinerit ingerlanneqartarput, inuussutissarsiornermik ingerlataqartut naapiffigisartagaat, isummaminnik ineriartortitsivigisartagaat suleqatissarsiorfigisartagaallu. Taamatut aaqqissuussisimaneq attaveqaatillu taamatorsuaq Aasianni nassaassaanngillat aamma politikkikkut aalajangerneqarsinnaanngillat.
Ilulissani matusineq inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut pitsaasuunavianngilaq
Ilulissani raajaleriffik Nunatsinni ingerlalluarnerpaajuvoq isertitaqaataanerpaajullunilu. Uppernarsarluarneqareernikuuvoq Royal Greenland aningaasatigut unammilligassarpassuaqareersoq. Aalisakkerivimmik ingerlalluartumik sinneqartooruteqarfiusumillu matusinikkut ingerlatseqatigiiffissuup aningaasaqarnera pitsanngortinneqarnavianngilaq, ajornerulersiinnassavaa. Naggataatigut tamanna inuiaqatigiit aningaasaqarniarnerannut pitsaanngitsumik sunniuteqassaaq.
Tamatuma saniatigut oqallinnermi pingaaruteqarluinnartoq isiginngitsuusaarneqarpoq. Tassalu piujuartitsinermik tunngaveqaleriartorneq. Ilulissani raajaleriffik ullumikkut erngup nukiga atorlugu nukissiorfimmit nukissamik piujuartitsinermik tunngavilimmik pilersorneqarpoq. Taamaalilluni tunisassiorneq mingutsitsinngitsumik piujuartitsinermillu tunngaveqarpoq CO₂-millu aniatitsinerunermut ilapittuutaanani. Aasianni aalisakkerivik suli ikummatissaq imerpalasoq atorlugu nukissamik pilersorneqarpoq.
Kalaallit Nunaanni siunnerfilimmik CO₂-mik aniatitsineq annikillisarniarneqarpoq mingutsitsinngitsumik nukissiuuteqarnermut ikaarsaariartuaarnikkut. Tamanna eqqarsaatigalugu Ilulissani aalisakkeriviup avatangiisinut mingutsitsinngitsup piujuartitsinermillu tunngavillip matuneqarnissaanik siunnersuuteqarneq, Aasianni aalisakkeriviup matunnginnissaa tunngavilersuutigalugu, isumaqanngilaq.
Inuiaqatigiit suliassarinngilaat Polar Seafood Greenland A/S-ip aningaasaqarniarneranik annaassiniarnissaq. Ingerlatseqatigiiffiup ukiuni arlalinni ilisimareernikuuaa, aalisarnermut inatsit nutaaq suliarineqartoq. Inatsisissaq ukiut 20-it sinnerlugit piareersarneqarnikuuvoq. Taamaattumik kingunerisassai ingerlatseqatigiiffiup niuernikkut periaasissiorneranut ilaatillugit sillimaffigineqareersimasariaqaraluarpai.
Polar Seafoodip Aasianni ingerlatsinini qulakkeerusukkuniuk, taava ingerlatseqatigiiffik imminut qiviartariaqarpoq. Assersuutigalugu Nuummi aaqqissuussinermik salliutitsitaqarsimanini isumaliutigisinnaavaa, sumiiffinni allani ingerlatseqatigiiffiup pisortanit pigineqartup pitsaasumik ingerlanneqartut matunissaannik piumasaqanngikkaluarluni.
Oqallinneq pikkunaallisinniarneqartariaqanngilaq illoqarfiit akornanni aaqqiagiinnginninngortillugu. Apeqqut tunngaviusoq uaniippoq, inuiaqatigiit pigisaat ingerlalluartoq aalisakkerivik sinneqartoorfiusoq sanngiillisissavarput, suliffeqarfiup namminersortunit pigineqartup piffissaatillugu ingerlataminik tulluarsaasimannginnera pissutigalugu? Akissut erseqqissuusariaqarpoq.
Tunisassiassat aalajangiisuupput. Inuussutissarsiornermik ingerlatsinerup tunisassiassat malittarai. Tamatuma politikkikkut allanngortinniarsarineqarnera Ilulissani aalisakkeriviup matuneqarneratigut kukkuneruvoq, uungaannaq isigineruvoq inuiaqatigiillu aningaasaqarniarnerannut ajoqutaassalluni.